SPRZEDAŻ UDZIAŁÓW LUB AKCJI BEZ PODATKU

SPRZEDAŻ UDZIAŁÓW LUB AKCJI BEZ PODATKU

  • 12 lipca 2022

Od 2022 r. do ustawy o CIT została wprowadzona nowa ulga podatkowa umożliwiająca sprzedaż udziałów lub akcji bez podatku. Może z niej skorzystać polska spółka holdingowa, która dokona sprzedaży udziałów lub akcji polskiej lub zagranicznej spółki holdingowej. Celem nowej ulgi podatkowej jest zapewnienie polskim przedsiębiorcom korzystnych warunków zakładania i kontroli grup holdingowych oraz stworzenie konkurencyjnego otoczenia podatkowego, które będzie sprzyjać powrotowi polskich przedsiębiorców z jurysdykcji zagranicznych. Dodatkowym celem jest stworzenie dla inwestorów zagranicznych korzystnego środowiska do lokowania w Polsce spółek holdingowych, co powinno przełożyć się na wzrost kapitału obecnego w Polsce.

Skutki podatkowe sprzedaży udziałów lub akcji

Zasadniczo sprzedaż udziałów lub akcji podlega opodatkowaniu PIT / CIT. Opodatkowaniu podlega dochód osiągnięty z takiej transakcji według stawki 19% (zob. art. 30b ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT). Wysokość dochodu ustala się jako różnicę przychodu oraz kosztów uzyskania przychodu związanych z taką transakcją. Przy czym, do przychodu zalicza się zazwyczaj cenę sprzedaży udziałów lub akcji (zob. art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o CIT). Z kolei do kosztów uzyskania przychodu zalicza się zazwyczaj wydatki poniesione na nabycie udziałów lub akcji (zob. art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT oraz art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT). Przykładowo, jeżeli spółka z o.o. nabyła akcje spółki akcyjnej za cenę zakupu w wysokości 60.000,00 zł, a następnie sprzedała te akcje za cenę sprzedaży 100.000,00 zł, to w wyniku przeprowadzonej transakcji sprzedaży uzyskała dochód w wysokości 40.000,00 zł, który należy opodatkować według stawki 19% CIT i zapłacić CIT w wysokości 7.600,00 zł.

Warunki i zasady nowej ulgi podatkowej

Nowa ulga podatkowa umożliwia przeprowadzenie transakcji sprzedaży udziałów lub akcji bez konieczności zapłaty CIT. Oczywiście korzystanie z nowej ulgi podatkowej nie jest bezwarunkowe, a przepisy ustawy o CIT określają szczegółowe warunki i zasady w tym zakresie (zob. art. 24m, art., 24o oraz art. 24p ustawy o CIT):

1) w stosunku do spółki holdingowej, która dokonuje sprzedaży udziałów lub akcji:

a) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółką akcyjną z siedzibą w Polsce (polskim rezydentem podatkowym);

b) posiada, nieprzerwanie przez okres co najmniej 1 roku, bezpośrednio na podstawie tytułu własności co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki zależnej;

c) nie jest spółką tworzącą podatkową grupę kapitałową;

d) nie korzysta ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a, art. 20 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 ustawy o CIT (m.in. w zakresie specjalnych stref ekonomicznych);

e) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą;

f) udziałów (akcji) w tej spółce nie posiada, pośrednio lub bezpośrednio, udziałowiec (akcjonariusz) mający siedzibę lub zarząd lub zarejestrowany lub położony na terytorium lub w kraju uznawanym za tzw. raj podatkowy lub nieuczestniczącym w wymianie informacji podatkowych;

2) w stosunku do spółki zależnej, której udziały lub akcje są przedmiotem sprzedaży:

a) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółką akcyjną z siedzibą w Polsce (polskim rezydentem podatkowym) – w przypadku krajowej spółki zależnej;

b) ma osobowość prawną i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów w państwie innym niż Polska, bez względu na miejsce osiągania tych dochodów, a także nie korzysta ze zwolnienia od tego opodatkowania – w przypadku zagranicznej spółki zależnej;

c) co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale tej spółki posiada bezpośrednio na podstawie tytułu własności spółka holdingowa, nieprzerwanie przez okres co najmniej 1 roku;

d) nie posiada więcej niż 5% udziałów (akcji) w kapitale innej spółki;

e) nie posiada tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym lub w instytucji wspólnego inwestowania, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną oraz innych praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciel (fundator) lub beneficjent fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym lub praw o podobnym charakterze;

f) nie jest spółką tworzącą podatkową grupę kapitałową;

g) nie korzysta ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a ustawy o CIT (m.in. w zakresie specjalnych stref ekonomicznych);

h) mniej niż 50% wartości aktywów spółki zależnej, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Polski lub prawa do takich nieruchomości;

3) w stosunku do transakcji sprzedaży udziałów lub akcji:

a) sprzedaż udziałów lub akcji następuje na rzecz podmiotu niepowiązanego w rozumieniu przepisów ustawy o CIT;

b) spółka holdingowa dokona zgłoszenia transakcji sprzedaży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego co najmniej 5 dni przed dokonaniem tej transakcji, a także oświadczy w nim w zamiarze skorzystania z ulgi podatkowej;

c) spółka holdingowa wykaże w rocznym zeznaniu podatkowym skorzystanie z ulgi podatkowej, w szczególności dane o wysokości dochodów (przychodów) objętych tymi zwolnieniami.

Podsumowanie

Nowa ulga podatkowa dla polskich spółek holdingowych zasługuje na pozytywną ocenę. Umożliwia ona bowiem znaczne zmniejszenie obciążeń podatkowych w przypadku sprzedaży udziałów lub akcji. Pomimo licznych i na pierwszy rzut oka skomplikowanych warunków, powinna ona znaleźć zastosowanie dla dużej grupy podatników CIT w Polsce. Warto mieć również na uwadze, że już po kilku miesiącach od wprowadzenia nowej ulgi podatkowej do ustawy o CIT Ministerstwo Finansów rozpoczęło pracę nad jej uproszczeniem. Dlatego też można przewidywać, że w najbliższej przyszłości korzystanie z tej ulgi będzie łatwiejsze i jeszcze większa grupa podatników CIT będzie mogła z niej skorzystać.

Krzysztof Puzyr
radca prawny / doradca podatkowy